Kołobrzeskie uroczystości rozpoczął rajd pieszy pod nazwą „I Marsz Zaślubin”, który rozpoczął się 16 marca. Organizatorzy długość trasy ustalili na 18 km a sama trasa prowadziła brzegiem morza i lasami od Mrzeżyna po Kołobrzeg. Na trasie marszu organizatorzy przewidzieli 2 punkty kontrolne, na których trzeba było wykazać się m.in. wiedzą na temat udzielania pierwszej pomocy przed medycznej oraz sprawnością fizyczną. Sam marsz skierowany był do członków grup rekonstrukcyjnych odtwarzających Wojsko Polskie na wschodzie, organizacji paramilitarnych i pro obronnych, przedstawicieli służb mundurowych oraz uczniów klas ponad gimnazjalnych. Zanim jednak uczestniczy wyruszyli na trasę, uczestniczyli w uroczystościach 69 rocznicy Zaślubin z morzem w Mrzeżynie.
Jak mówi Dyrektor Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, Paweł Pawłowski, celem marszu było m.in. upamiętnienie wysiłku bojowego 1 Armii Wojska Polskiego oraz powrotu Polski nad Bałtyk, edukacja historyczna i regionalna po przez rekonstrukcję tamtych wydarzeń. „Odtwarzanie tamtych wydarzeń jest często lepsza niż nie jedna lekcja historii, bo odbywa się na żywo i zapada w pamięci” – mówił Paweł Pawłowski.
17 marca 1945 r. w Mrzeżynie z-ca dowódcy 1 Samodzielnej Warszawskiej Brygady Kawalerii ds. polityczno- wychowawczych mjr Stanisław Arkuszewski wraz z delegacją 2 i 3 pułku ułanów dokonali symbolicznych Zaślubin Polski z Morzem. Po wygłoszeniu mów okolicznościowych, ułan kpr. Sochaczewski wjechał konno do wody i wrzucił pierścień do morza wypowiedziawszy słowa: „Morze przyrzekamy Ci wierność po wsze czasy”.
Przejście delegacji uczniów z gorzowskiego „elektryka” zajęło 5 godzin. „Nigdy nie chodziłam na takie dalekie odległości, ale cieszę się, że każdy z nas przeszedł całą trasę radu. Każdy z nas wiedział, że idzie w akcie hołdu tym, co polegli” – mówi uczennica Aleksandra Marcher z Zespołu Szkół nr 12 w Gorzowie. Około 17:00 wszyscy uczestnicy marszu dotarli do Kołobrzegu, aby uczestniczyć w Apelu Poległych na Cmentarzu Wojennym. Pierwszy dzień marszu zakończyło spotkanie z uczestnikami walk o Kołobrzeg, gdzie przy wspólnym stole odbyła się biesiada historyczna.
Drugi dzień marszu rozpoczęła o godzinie 10:00 msza święta w kołobrzeskiej Bazylice Mniejszej w intencji poległych i żyjących żołnierzy walczących o Kołobrzeg w marcu 1945 r. We mszy oprócz zaproszonych gości uczestniczyły delegacje kombatanckie, policji, wojska, Straży Pożarnej i szkolne wraz z pocztami sztandarowymi. W uroczystościach uczestniczyły dwa gorzowskie poczty sztandarowe z Zespołu Szkół Elektrycznych oraz Szkoły Podstawowej nr 5. Po mszy wszyscy uczestnicy przeszli pod Pomnik Zaślubin z Morzem, gdzie odbyła się inscenizacja historyczna zaślubin.
18 marca 1945 r. tuż po zakończeniu walk o Kołobrzeg około godziny 16:00 na tarasie i stoku Fortu Ujście obok wyburzonej latarni morskiej odbyły się główne uroczystości Zaślubin Wojska Polskiego z Morzem Bałtyckim. Gospodarzem uroczystości był 7 Pułk Piechoty a w ceremonii uczestniczyły delegacje wszystkich walczących o Kołobrzeg jednostek wojskowych oraz przedstawiciele dowódców 1 i 2 Armii WP. Najpierw odbyła się msza polowa celebrowana przez kapelana 3 Dywizji Piechoty ks. kpt. Alojzego Dudka następnie przy dźwiękach hymnu narodowego wciągnięto biało- czerwoną flagę na maszt. Następnie odbyło się wygłoszenie przemów przez: z-ce dowódcy 1 Armii WP ppłk Piotra Jaroszewicza, dowódcę 3 Dywizji Piechoty, dowódcę 7 Pułku Piechoty i z-ce dowódcy Dywizji 2 Armii Wojska Polskiego. Jako ostatni przemówienie wygłosił kpr. Franciszek Niewidziajło, który najpierw wypowiedział rotę zaślubin „Przyszliśmy, Morze po ciężkim i krwawym trudzie. Widzimy, że nie poszedł na darmo nasz trud. Przysięgamy, że Cię nigdy nie opuścimy, Rzucając pierścień w twe fale, biorę z Tobą ślub, ponieważ Tyś było i będziesz zawsze Nasze”. Następnie zszedł z trybuny i w asyście dwóch żołnierzy udał się w kierunku wejścia do portu i tam z kamiennego muru rzucił do morza pierścień. W trakcie jego rzucania oddano salwy honorowe.
Kołobrzeskie uroczystości 69 rocznicy Zaślubin zakończyło spotkanie uczestników na terenie Muzeum Oręża Polskiego przy ulicy Armii Krajowej, gdzie nastąpiło uroczyste wręczenie odznak i certyfikatów oraz wykonanie pamiątkowych zdjęć. Korzystając z okazji uczestnicy mieli możliwość zwiedzenia muzeum oraz plenerowej wystawy pojazdów bojowych.
„Cieszę się, że mogliśmy wraz z uczniami uczestniczyć w kołobrzeskich uroczystościach. Od dwóch lat uczestniczymy w obchodach święta pułku – nieistniejącego 12 Kołobrzeskiego Pułku Piechoty z Gorzowa tak, więc historia kołobrzeskich żołnierzy nie jest nam obca. Na pewno w przyszłym roku również weźmiemy udział w obchodach, bo ważne jest, aby przypominać uczniom pamięć o ludziach, co polegli za naszą wolność” – podsumowuje Ryszard Patalas, nauczyciel z gorzowskiego „elektryka”.
Tekst: kpr. Marcin Kamiński
Foto: Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu i Szkoła Podstawowa nr 5 w Gorzowie Wlkp.